تجهیزات دندانپزشکی چیست ؟

تجهیزات دندانپزشکی چیست ؟

تجهیزات دندانپزشکی  که در کلینیک دندانپزشکی هستند که متخصصان دندان پزشک برای ارائه خدمات دندان پزشکی از آنها استفاده می کنند. تجهیزات دندانپزشکی شامل ابزار هایی برای معاینه، درمان، ترمیم و برداشتن دندان ها و ساختار های دهانی اطراف آن هستند. تجهیزات استاندارد ابزار هایی هستند که برای معاینه، ترمیم و استخراج دندان ها و ایجاد تغییر در بافت دهان به کار می روند. شناخت تجهیزات دندانپزشکی  بسیار مهم و حائز اهمیت هست و برای استفاده یا فروش تجهیزات دندانپزشکی ضروری میباشد 

 +آشنایی با تجهیزات پزشکی

+آشنایی با تجهیزات آزمایشگاهی

۱— تجهیزات دندانپزشکی حفاظت شخصی دندانپزشک :

۱_ عینک ، ماسک و شیلد صورتی :

عملکرد : حفاظت از انتقال بیماری و پاشیده شدن خون، دبری و مواد شیمیایی به صورت.

۲_ دستکش و روپوش :

عملکرد : حفاظت از انتقال بیماری و تماس مستقیم با میکروارگانیسم و مواد آلوده.

 

۲—تجهیزات دندانپزشکی شستشو و استریلیزاسیون :

۱_ جعبه استریلیزاسیون :

عملکرد : برای شستشو ابزار و وسایل کوچک .

۲_ کیسه ی مخصوص استریلیزاسیون و نوار چسب اتوکلاو :

عملکرد : حفاظت از وسایل پیچیده شده طی استریلیزاسیون.

۳– ظرف نگهداری ابزار تیز :

عملکرد: نگهداری وسایل تیز مثل سوزن، تیغ، سیم ارتودنسی، فایل اندودنتیکس و هر وسیله تیز برای انهدام جداگانه این وسایل.

۴–دستگاه تمیز کننده اولترا سونیک :

ـ عملکرد: کـاهـش ریـسک قـرارگیـری در معـرض پـاتوژنهـا هنـگام استریلیزاسیون.

۵–دستگاه اتوکالو  و دستگاه فور:

عملکرد: از بین بردن تمامی اشکال حیاتی (میکروبها، ویروسها، باکتریها، قارچها) و انجام عمل استریلیزاسیون .

– انواع: بر اساس نوع ابزار آلات، اتوکالوها به سه کالس S ،N و B طبقه بندی می شوند.

  • کالس N: این اتوکالو قادر است وسایل جامد بدون پوشش را استریل کند؛ بنابراین، تضمینی برای استریل وسایل پوشش دار (اعم از پارچه یا کاغذ) و وسایل سوراخ دار وجود ندارد. این سیستم فاقد پمپ وکیوم است

. •کالس S: این اتوکالو می تواند وسایل بدون پوشش جامد یا پوشش دار جامد، مواد نساجی مثل پارچه، گاز تک الیه و وسایل سوراخ دار را استریل کند.

  • کالس B : این اتوکالو می تواند سطوح خارجی و داخلی تمام وسایل پوشش دار و بدون پوشش، مواد نساجی و وسایل سوراخ دار را استریل کند. این سیستم، پمپ وکیوم قدرتمندی دارد و بهترین نوع اتوکالو تا به امروز است.

تجهیزات دندانپزشکی چیست ؟

۳—تجهیزات دندانپزشکی  معاینه دندانپزشک  :

۱—سینی وسایل :

عملکرد : نگهداشتن وسایل حین کار و طی عمل استریلیزاسیون.

۲—اینه دهانی :

عملکرد: کمک به دید غیرمستقیم، انعکاس نور، کنار زدن و حفاظت از بافتهای دهان  (اینه ای معقر ).

آینه دندانپزشکی یا آینه دهانی از ابزارهای بکار رفته در دندانپزشکی است. سر این آینه معمولاً گرد است و بیشتر از شماره ۴ و ۵ این آینه استفاده می‌کنند. شماره ۲ معمولاً وقتی استفاده می‌شود که از اندازه‌ای کوچک تر بخواهیم استفاده کنیم بخصوص در مواقعی که در حال کار روی دندان‌های عقب باشیم و سد دندانی در دهان باشد. دامنه استفاده این آینه وسیع است. مهم‌ترین مزیت‌هایش: دادن دید غیر مستقیم به دندانپزشک، تاباندن نور به سطوح مورد نیاز و استغفار بافت‌های نرم است.

۳—صندلی پزشک ( تابوره) :

معمولا ۲ عدد تابوره یا صندلی کوچک گردان یکی برای دندانپزشکی و دیگری برای دستیار در هر یونیتی وجود دارد.

تابوره ها هیدرولیک بوده و ارتفاع آن قابل تنظیم است.

۴—صندلی دندان پزشکی ( یونیت) :

صندلی دندانپزشکی وسیله ای است برای استقرار بیماری که در ناحیه دندان و لثه دچار عارضه است .

تمام یونیت های دندانپزشکی دارای پایه ای هستند که چراغ دندانپزشکی بر روی آن استقرار می یابد.

یونیت ها دارای ورودیهای آب و هوا و خروجی فاضلاب می باشند .

آب و هوا جهت راه اندازی اینسترومنت ها، پوار، کاویترون، ساکشن، کراشوار و دوش آب لیوان استفاده می شود .

یونیت دندانپزشکی شامل ابزارهایی جهت کنترل حرکات صندلی و کلیه اینسترومنت هایی است که
دندانپزشک به وسیله آن بیمار را مداوا می کند .

اجزای اصلی یونیت دندانپزشکی عبارتند از:

 ۱)صندلی دندانپزشکی

صندلی دندانپزشکی باید قدرت و توان کافی جهت تحمل وزن بیمار را در حین جابجایی و توقف داشته باشد.

اجزای اصلی صندلی دندانپزشکی عبارتند از:

الف ) شاسی صندلی :

سازه اصلی صندلی دندانپزشکی شاسی آن می باشد که از سه قسمت فوقانی، میانی و تحتانی تشکیل می شود.

این سه قسمت توسط لوله های فولادی و بوش های برنزی نسبت به یکدیگر حرکات تاشونده و عاری از لرزش دارند.

ب ) پشتی صندلی :

پشتی صندلی دندانپزشکی از جنس معمولاً فایبرگلاس و به صورت یکپارچه می باشد.

پشتی صندلی توسط یک موتور که به موتور تغییر زاویه پشتی معروف است جابجا می شود.

رویه پشتی از پارچه های قابل شست و شو و غیرقابل اشتعال استفاده شده و همچنین سطح خارجی آن دارای انحناء و خطوط مشخصی است که از نظر ارگونومی با فیزیک بدن کاملاً متناسب و مساعد می باشد.

ج ) تشک صندلی

د ) زیر سری

ه ) زیر دستی :

زیر دستی صندلی دندانپزشکی نیز در قسمت چپ صندلی نصب می شود تا بیمار بتواند از قسمت راست به راحتی در روی صندلی قرار گیرد.

و ) سیستم الکتریکی و سیستم پنوماتیک صندلی

حرکات صندلی بر حسب نوع یونیت ممکن است به صورت الکتریکی یا پنوماتیکی کنترل شود.

در نوع الکتریکی در داخل صندلی دو الکتروموتور قرار دارد که یک موتور باعث تغییر ارتفاع و تغییر زاویه پشتی می شود و پشتی را کنترل می کند و موتور دیگر خود صندلی را کنترل می کند و با انجام یک سری تنظیمات می توان دامنه حرکات

صندلی را معین کرد.

معمولاً صندلی دارای یک وضعیت صفر یا position zero است که پس از اتمام جراحی، با زدن این دکمه صندلی به وضعیت اولش بازگردیده و پشتی به حالت عمود قرار می گیرد تا بیمار به راحتی بتواند دهانش را در کراشوار شسته و از صندلی خارج شود.

حالت پیش فرض دیگری به نام position over وجود دارد که در این حالت صندلی به بالاترین ارتفاع خود رسیده و پشتی نیز به حالت خوابیده یا ۱۸۰ درجه نسبت به نشیمن گاه می رسد.

در نوع پنوماتیکی سیستم کاملاً هیدرولیکی بوده و با روغن کار می کند.

٢ (چراغ دندانپزشکی :

ویژگی های چراغ دندانپزشکی:

(شدت نور کافی ، نور سفید (مشابه نور روز)،نور سرد ،  نداشتن سایه و  مقاوم در مقابل نفوذ آب )

چراغ معمولاً دارای ولتاژ DC بوده و دارای کلید خاموش و روشن و کلید تغییر شدت نور است.

کنترل چراغ توسط دکمه هایی که بر روی میز پزشک و دستیار قرار دارد میسر است.

٣ (سیستم بهداشتی شامل : کاسه کراشوار و دوش آب، ساکشن و بزاق کش ساکشن مرکزی:

l این دستگاه دارای قدرت مکش بین ۱۰ تا ۱۵ برابر ساکشن های بزاق کش است.

l جریان هوا با سرعت ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلومتر در ساعت در آن عبور می کند و قدرت مکندگی آن حدود ۵۰ لیتر آب در دقیقه است.

l مواد جامد و مایع از فاصله ۱۰ تا ۱۵ میلی متری دهانه سر ساکشن مکیده می شود.

۴ (کمپرسور :

یکی از تجهیزات دندانپزشکی که هوای محیط را به صورت یک مخزن برای ارسال به یونیت و اینسترومنت ها آماده میکند (در واقع اختلاف فشار بوجود می آورد.

نواع کمپرسورها: ۱ -کمپرسورهای روغنی ۲ -کمپرسورهای بدون روغن  ( (oilfree

کمپرسورهای بدون روغن بهتر هستند زیرا هوایی که به دهان مریض می رود طعم و بوی بد نمی دهد و از نظر بهداشتی سالم تر است.

l کمپرسورهای بدون روغن به ۶ دسته تقسیم می شوند که به دلیل خارج بودن از موضوع بحث به ذکر انواع آن نمی پردازیم.

l کمپرسورهای روغنی نیز به ۲ دسته تقسیم می شوند -۱:  یخچالی ( بی صدا ) ۲ -تسمه ای

۵ (میز پزشک یا تابلت :

میزی است که در کنار صندلی دندانپزشکی قرار می گیرد.

l بر روی این میز یک سری دکمه جهت کنترل قسمتهای مختلف یونیت و صندلی و حتی امکانات اضافی دیگر وجود دارد.

کلیدهای موجود بر روی تابلت: کلید کنترل صندلی دندانپزشکی و پشتی آن، – کلید تنظیم آب گرم یا سرد کراشوار، – کلید خاموش و روشن کردن چراغ  و کلید zero position

۵—سوند :

ـ عملکرد: کشف پیت و فیشورهای معیوب، جرم، مارژین ناقص ترمیم، روکش یا بریج و بررسی صافی سطوح ریشه بعد از planing Root.

۶– پروب پریودنتال :

عملکرد : تعیین موقعیت ، اندازه و مسیر پاکت ها روی سطوح دندان

نکات مهم: پرمصرفترین نوع آن پروب williams است که عالمتگذاری آن به صورت میلیمترهای ۱ و ۲ و ۳ و ۵ و ۷ و ۸ و ۹ و ۱۰ میباشد. پروب WHO یک گوی کوچک  ۰.۵ mm در نوک و علامت هایی در میلیمترهای ۵.۳ و ۵.۸ و ۵.۱۱ دارد و نشانه های رنگی از میلیمتر ۵.۳ تا ۵.۵ دارد.

۷—پنس:

عملکرد: برداشتن و قراردادن اجسام کوچک، گاز، پنبه و … .

۸ — سرنگ تزریق :

عملکرد: جهت تزریق بی حسی….

۹—کارتریج :

عملکرد :حاوی محلول بی حسی …

۱۰—هندپیس ها و فرز

۱-توربین :

ـ عملکرد: برداشت بافت دندان طی اعمال ترمیمی و یا آمادهسازی دندان برای پروتز ثابت

۲- آنگل :

ـ عملکرد: جهت برداشت پوسیدگی، پالیش کردن، تنظیم کردن اکلوژن و فرآیندهایی که نیازمند torque باال هستند به کار می رود.

– انواع آنگل عبارتند از:

  • نوع ۱ :۱ برای اعمال متداول مثل ترمیمی، جراحی استخوان و … به کار می رود.
  • نوع ۱ :۱۶ برای اعمال اندو به کار می رود.
  • نوع ۲۰:۱ در جراحی ایمپلنت استفاده می شود.

۳–هندپیس کم سرعت اندودنتیکس:

ـ عملکرد: پاک سازی و شکلدهی کانال ریشه به کمک فایلهای روتاری نیکل ـ تیتانیوم.

۴—فرز:

ـ عملکرد: با توجه به نوع آن، برای بریدن، پالیش کردن، برداشت پوسیدگی، تراش دادن و … به کار میروند.

انواع فرز عبارتند از:

الف) کارباید :

۱-فرز گرد : جهت برداشت پوسیدگی و تهیه حفره دسترسی.

۲-فرز گلابی شکل : جهت تراش دندان و برداشت پوسیدگی.

۳-فرز مخروطی معکوس : : جهت برداشت پوسیدگی و ایجاد فرم گیردار در حفره .

۴- فرز فیشور مستقیم با لبه برنده ساده: جهت برداشت پوسیدگی، شکل ۲ ۴ )فرز فیشور مستقیم با لبه برنده ساده دادن دیوارهها و ایجاد شیارگیردار.

۵- فرز فیشور مستقیم با لبه برنده مضرس ؛ ۶ – فرز فیشوروتومی ؛ ۷- فرز اتمام

ب ) الماسی :

  • فرز گرد ؛ ۲-فرز گلابی شکل ؛ ۳- فرز مخروطی با انتهای تخت؛ ۴- فرز سیلندری با انتهای تخت ؛۵- فرز شعلهای ؛۶- )فرز بشکهای

ج) فرز البراتوار یا فرز آکریلی

د) فرز جراحی

تجهیزات دندانپزشکی چیست ؟

۴_ تجهیزات دندانپزشکی  ترمیمی :

۱—دستگاه امالگاماتور :

آمالگام به صورت پودر است و جهت تبدیل آن به خمیر مقداری جیوه با آن مخلوط می کنند.

مالگاماتور دستگاهی است که جهت ترکیب آمالگام (مواد پر کردن دندان) به همراه قابلیت انتخاب واحد یا درصد ترکیب جیوه و آمالگام به کار می رود.

در داخل دستگاه مخزنهای مجزایی برای ریختن آمالگام و جیوه وجود دارند.

ابتدا آمالگام و جیوه را در داخل مخزنهایشان می ریزند و با استفاده از یک اهرم یا کنترل کننده، درصد ترکیب آنها با یکدیگر را مشخص می کنند

سپس این مواد به مقدار تعیین شده وارد همزن شده و توسط یک موتور باهم ترکیب می شوند و در نهایت مخلوط حاصل به خروجی دستگاه رفته و مورد استفاده قرار می گیرد.

۲-تجهیزات دندانپزشکی لایت کیور :

پس از قرار دادن کامپوزیت (مواد ترمیمی همرنگ دندان) در دندانی که قصد پر کردن آنرا داریم باید از لایت کیور جهت سفت کردن کامپوزیت استفاده کنیم .

لایت کیور با استفاده از نور ماوراء بنفش خود باعث تراکم و فشرده شدن سریع کامپوزیت می گردد.

منبع تولید نور در لایت کیور:

+ لامپ هالوژنه

+ یا LED

 مزیت LED نسبت به لامپ هالوژن این است که نیازی به خنک کنندگی نخواهد داشت.

+ در لایت کیورهایی که دارای لامپ هالوژن هستند برای خنک کنندگی از فن و یا از هوای کمپرسور استفاده می شود.

+ میزان قدرت لایت کیور بر حسب میلی وات بر سانتی متر مربع است که بیانگر مقدار توان اشعه ای است که بر واحد سطح وارد می شود.

+ هرچه این نیرو بیشتر باشد مدت زمان کیورینگ کاهش می یابد.

+ در برخی دستگاه های اتوماتیک با انتخاب شدت نور زمان کیورینگ نیز به صورت مناسب تنظیم می شود.

۳-تجهیزات دندانپزشکی کاویترن : 

این دستگاه جهت جرم گیری دندان استفاده می شود.

از جهت نوع کاربرد و سیستم عملکرد دستگاه به ۳ نوع عمده تقسیم می شود که عبارتند از:

 مینی پیزون (MiniPiezon ؛  پیزون مستر ؛ ایرفلو

نحوه عملکرد دستگاه:

برای راه اندازی به یک منبع آب با فشار بین ۱ الی ۵ بار و یک منبع ولتاژ نیاز است.

دارای برد اصلی بنام برد پیزون است که با ایجاد یک ولتاژ مناسب باعث ارتعاش و تولید امواج اولتراسونیک در پیزون می گردد. l در نهایت این امواج به صورت ارتعاشی با فرکانس بالا در سری دستگاه ظاهر می شوند.

قدرت نوسان دستگاه را می توان با دکمه هایی کم و زیاد کرد. l دامنه فرکانس اولتراسونیک این دستگاه ها عموماً بین ۲۵ الی ۳۲ کیلو هرتز است.

یک شیر برقی نیز عمل قطع و وصل جریان آب سیستم را عهده دار است.

۴—تجهیزات دندانپزشکی رادیولوژی دندان (پری اپیکال):

رادیوگرافی پری اپیکال نوعی از تجهیزات دندانپزشکی رادیوگرافی است که قادر است تصاویر دقیقی از یک یا چند دندان محدود تهیه کند به گونه ای که وضعیت کامل دندان و بافت های اطراف آن را نشان دهد.

علت نامگذاری آن به عنوان پری اپیکال این است به خوبی نشان می دهد که وجود ضایعه در اطراف آپکس (ریشه دندان) را نشان میدهد.

از این تکنیک در بررسی لبه های برآمدگی استخوانی اطراف دندان و همچنین پوسیدگی های بین دندانی نیز استفاده می شود.

۵—تجهیزات دندانپزشکی پانورکس :

این دستگاه با نام تجاری OPG ) OrthoPan tomoGraphy (شناخته می شود.

در این روش فیلم رادیوگرافی خارج از دهان بیمار قرار دارد.

در طول آزمون، تیوب اشعه x و فیلم دور سر بیمار به گردش درآمده و تمام دندانها را در کنار یکدیگر به تصویر می کشند.

۶—تجهیزات دندانپزشکی سفالومتری:

ز این دستگاه های رادیوگرافی برای تهیه تصویر جمجمه به صورت استاندارد استفاده می شود.

مهمترین امتیاز آن این است که تصاویر تهیه شده توسط این دستگاه در زمان ها و مکان های مختلف با هم قابل مقایسه هستند، موقعیت سر و فاصله آن تا منبع اشعه و فیلم همواره ثابت است.

تصاویر سفالومتری می توانند به صورت جانبی یا خلفی- قدامی (روبرو) تهیه شوند.

عمده کاربرد آنها در ارتودنسی و جراحی فک و صورت است

امالگام

احتمالا قدیمی ترین ماده ترمیمی است و به علت رنگ نقره ای آن به سادگی قابل تشخیص است . بعضی از مردم گمان میکنند که این آمالگام کاملا از نقره ساخته شده است اما در حقیقت ترکیبی از نقره جیوه و قلع همراه برخی اجزای دیگر مثل مس است. محبوبیت اما لگام این روز ها کمی کم تر شده است چراکه ترمیم های همرنگ دندان روی کار امده اند.

برخی از کشور ها استفاده از آمالگام را به علت ورود جیوه به اکوسیستم های طبیعی خود ممنوع کرده اند . اما هیچ گزارشی مبنی بر سمیت خود آمالگام به صورت گوارشی و یا در ترمیم های دندانی وجود ندارد . ترمیم های آمالگام ارزان قیمت تر و با استحکام و معمولا طول عمر بیشترند . اما گاهی برای اتصال مناسب انها به دندان نیاز است تا مقداری از نسج سالم دندان برداشته شود. بعلاوه چون از اهن ساخته شده است امکان حساسیت به سرما و گرما پس از ترمیم وجود دارد.

کامپوزیت

دومین ماده ی ترمیم شایع است که مصرف ان رو به افزایش است . نمای طبیعی دارد و استحکام ان رو به افزایش است بعلاوه نیازی ندارد تا دندانپزشک مقدار زیادی از نسج سالم دندان را بردارد . برخلاف ترمیم های فلزی دچار خوردگی و تیره شدن نمیشود . میتواند به دندان بچسبد که برای حفره های کوچک مزیت به شمار می اید .

کامپوزیت ها معمولا انتخاب خوبی برای حفره های خیلی وسیع نیستند . گران ترند و کار با انها برای دندانپزشک زمان بر تر است . همچنین انها مستعد گرفتن لکه از چای و قهوه اند .

 

0 0 رای ها
Article Rating
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 Comments
بازخورد داخلی
مشاهده همه نظرات
فهرست